ความปลอดภัยบัญชีสมาชิก รหัสผ่าน อุปกรณ์ และการตรวจชื่อเว็บ

ตั้งรหัสผ่านแยกจากบริการอื่น

ใช้รหัสเดียวกับทุกแพลตฟอร์มคือความเสี่ยงอันดับแรกที่เจอบ่อยที่สุด ถ้าอีเมล โซเชียล หรือเว็บซื้อของที่ไหนสักแห่งรั่ว คนร้ายจะเอารหัสชุดนั้นไปลองไล่ใส่บริการอื่นทันที ให้ตั้งรหัสเฉพาะที่ยาวพอ ผสมตัวพิมพ์เล็ก พิมพ์ใหญ่ ตัวเลข และสัญลักษณ์ให้อ่านแล้วไม่ดูเป็นแพตเทิร์น

อย่าเอาข้อมูลที่เดาง่ายมาประกอบเป็นรหัส เช่น วันเกิด เบอร์โทร หรือเลขท้ายบัตรประชาชน บางคนจดรหัสไว้ในโน้ตมือถือโดยไม่ล็อกหน้าจอ คนใกล้ตัวที่หยิบเครื่องไปก็เห็นได้ทันที ลองเปลี่ยนมาจำเป็นประโยคยาวที่มีความหมายเฉพาะตัว จำง่ายกว่าและไม่ต้องใช้วันเกิดเลย

เวลาค้นหาทางเข้าด้วยคำอย่าง ruay com เข้าสู่ระบบ ให้ก้มดูช่อง URL บนสุดของเบราว์เซอร์ทุกครั้งว่าสะกดถูกไหม ถ้าใช้เครื่องร่วมกับคนอื่น อย่ากดให้เบราว์เซอร์จำรหัสผ่านไว้ และถ้ารู้สึกว่ามีอะไรผิดปกติ ให้เปลี่ยนรหัสทันที จะช่วยตัดอุปกรณ์แปลกปลอมที่อาจแอบจำข้อมูลไว้ออกไปได้

เลือกเครื่องและสัญญาณเน็ตก่อนเข้าใช้

มือถือหรือแท็บเล็ตส่วนตัวเหมาะที่สุดสำหรับเข้าจัดการบัญชี เพราะมีล็อกหน้าจอด้วยลายนิ้วมือหรือสแกนหน้าคอยกันอีกชั้น ส่วนคอมพิวเตอร์ตามร้านเน็ตหรือเครื่องสาธารณะ ควรเลี่ยง เพราะอาจมีโปรแกรมจับการกดแป้นพิมพ์ติดตั้งไว้โดยที่ไม่มีใครเห็น

ไวไฟสาธารณะก็เป็นอีกจุดเสี่ยง ไวไฟฟรีตามห้าง สถานีขนส่ง หรือร้านกาแฟมักไม่มีรหัสป้องกันหรือเข้ารหัสข้อมูลไม่รัดกุม ถ้าอยากตามข่าวเตือนภัยออนไลน์ ลองอ่านจากสื่ออย่าง The Standard ซึ่งมีเรื่องแนวนี้ให้อ่านเป็นระยะ ถ้าจำเป็นต้องเปิดดูข้อมูลนอกบ้าน ให้ใช้เน็ตจากซิมมือถือของตัวเองจะสบายใจกว่า

อัปเดตระบบมือถือกับเบราว์เซอร์ให้เป็นรุ่นล่าสุดอยู่เสมอ เพราะผู้พัฒนามักปล่อยตัวอัปเดตมาอุดช่องโหว่ที่เพิ่งพบ และปิดการจำรหัสผ่านอัตโนมัติบนเครื่องที่ไม่ได้ล็อกหน้าจอไว้ จะได้ไม่มีใครกดเข้ามาดูข้อมูลได้เอง

ข้อความเตือนและลิงก์ที่น่าสงสัย

กลลวงที่เจอบ่อยมาในรูปข้อความสั้นหรือแชตส่วนตัวที่อ้างว่าเป็นเจ้าหน้าที่ฝ่ายบริการ ข้อความพวกนี้ชอบเล่นกับความตกใจหรือความโลภ เช่น แจ้งว่าบัญชีถูกระงับ ได้โบนัสพิเศษ หรือมีสิทธิ์รับของรางวัล แล้วแนบลิงก์ให้กดยืนยันตัวตนเดี๋ยวนั้น

บางทีก็แอบอ้างชื่อแบรนด์หรือคำยอดนิยมอย่าง 77 ruay มาชวนเข้ากลุ่มลับหรือให้โหลดไฟล์ติดตั้งที่ไม่รู้ที่มา อย่ากดลิงก์ที่ส่งต่อกันมาในแชตโดยไม่เช็ก ดูชื่อโดเมนบนแถบที่อยู่เป็นหลัก ของจริงจะสะกดตรงตามที่ผู้ให้บริการประกาศ ไม่มีตัวเกินและไม่มีเครื่องหมายแปลกๆ แทรก

ถ้าใครทักมาขอรหัสผ่าน รหัสยืนยันชั่วคราว หรือรหัสสองชั้นทางกล่องข้อความ ให้คิดไว้ก่อนว่าเป็นมิจฉาชีพ ผู้ให้บริการที่ถูกต้องไม่ส่งพนักงานมาทักขอรหัสจากสมาชิก แคปข้อความนั้นเก็บไว้ แล้วถามช่องทางสนับสนุนที่เป็นทางการบนหน้าเว็บหลักโดยตรง

เจอความผิดปกติ ทำอะไรก่อนหลัง

ถ้าเห็นอะไรไม่คุ้น เช่น แจ้งเตือนว่ามีคนเข้าจากอีกพื้นที่ หรือข้อมูลส่วนตัวถูกแก้ทั้งที่เราไม่ได้ทำ ให้ตั้งสติแล้วเข้าไปเปลี่ยนรหัสผ่านใหม่ให้เร็วที่สุด การเปลี่ยนรหัสมักตัดเครื่องที่ล็อกอินค้างอยู่ออกจากระบบให้ด้วย

จากนั้นไล่ดูประวัติรายการและการตั้งค่าบัญชี โดยทำตามลำดับนี้

1. ดูรายชื่ออุปกรณ์ที่เชื่อมต่อค้างอยู่ในเมนูความปลอดภัย ถ้าเจอชื่อเครื่องหรือเบราว์เซอร์ที่ไม่รู้จัก ให้กดออกจากระบบทุกอุปกรณ์
2. เช็กเบอร์โทรและบัญชีรับโอนที่ผูกไว้ ว่ายังเป็นของเราครบถ้วน ถ้าพบว่าถูกแก้ ให้แคปหน้าจอเก็บไว้
3. แจ้งฝ่ายช่วยเหลือผ่านช่องทางที่เว็บนั้นประกาศไว้ บอกวันเวลาที่พบ และส่งหลักฐานเพื่อขอคำแนะนำเรื่องอายัดหรือตรวจความเคลื่อนไหว

แจ้งผู้ให้บริการเสร็จแล้ว อย่าลืมกลับไปเปลี่ยนรหัสอีเมลที่ใช้สมัครด้วย เพราะถ้าอีเมลหลักถูกเจาะ คนร้ายอาจใช้ช่องทางกู้รหัสกลับเข้ามาได้อีก เปิดกล่องจดหมายดูเป็นประจำ และอย่าให้สิทธิ์เข้าถึงบัญชีแก่แอปหรืออุปกรณ์ภายนอกที่ไม่น่าไว้ใจ